Son onilliklərdə Şimali Avropanın təhlükəsizlik arxitekturası ciddi dəyişikliklərə məruz qalaraq post-bipolyar sabitlik dövründən daha gərgin strateji rəqabət mərhələsinə keçib. Bu prosesdə əsas diqqət sualtı məkanın təhlükəsizliyinə yönəlib.
Army.az xəbər verir ki, xüsusilə GIUK Gap və Baltik dənizi bölgələri yenidən strateji əhəmiyyət qazanıb.
Bu ərazilər NATO və tərəfdaş ölkələr üçün kritik əməliyyat zonalarına çevrilib.
Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, müasir sualtı müdafiə sistemi artıq yalnız sualtı qayıqların aşkar edilməsi və zərərsizləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır. O, pilotsuz sualtı aparatların, aviasiyanın, səth gəmilərinin və süni intellekt əsaslı analitik sistemlərin inteqrasiya olunduğu çoxsahəli bir şəbəkəyə çevrilib.
GIUK xətti Şimali Atlantikada strateji keçid rolunu oynayır və Rusiya Şimal Donanmasının Atlantik okeanına çıxışı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda bu marşrut NATO üçün transatlantik hərbi və logistik dəstəyin təhlükəsizliyi baxımından kritik sayılır.
Baltik dənizi isə daha qapalı əməliyyat mühiti kimi qiymətləndirilir və burada enerji infrastrukturuna və kommunikasiya xətlərinə qarşı hibrid təhdidlərin riski yüksək olaraq qalır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, iqlim dəyişikliyi və buzlaqların əriməsi Arktikada yeni dəniz yollarının açılmasına və təbii resurslara çıxışın artmasına səbəb olur. Bu isə bölgəni həm iqtisadi, həm də hərbi baxımdan daha rəqabətli məkana çevirir.
Nəticə etibarilə GIUK keçidi təkcə hərbi baryer deyil, həm də yeni qlobal logistika və təhlükəsizlik sisteminin əsas dayaqlarından biri kimi ön plana çıxır.
